İşitme ve kulak sağlığının korunması, kulak/ işitmeyi etkileyen hastalıkların ve işitme kayıplarının önlenmesine ve erken tanının önemine dikkat çekilmesi amacıyla dünya da her yıl 3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Günü olarak kutlanmaktadır.
İşitme kaybı; bireylerin iletişim becerilerini, eğitim ve akademik başarılarını, sosyal hayata katılımını ve ruh sağlığını doğrudan etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Özellikle çocukluk çağında ortaya çıkan işitme kayıpları, çocuğun dil ve konuşma gelişimini, bilişsel becerilerini, öğrenme sürecini ve sosyal-duygusal gelişimini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Erken dönemde fark edilmeyen işitme kayıpları, ilerleyen yaşlarda iletişim güçlükleri, akademik başarısızlık ve sosyal uyum sorunlarına yol açabilmektedir. Bu nedenle yeni doğan ve çocukluk çağında yapılan işitme taramaları, işitme kaybının belirtiler ortya çıkmadan önce saptanmasını sağlayarak, çocuğun gelişim sürecine zamanında ve etkili müdahale edilmesine olanak tanımaktadır. Erken tanı ve uygun yönlendirme ile işitme kaybı olan çocukların; yaşıtlarıyla benzer düzeyde dil, konuşma ve öğrenme becerileri geliştirmesi mümkün olabilmektedir.
Günümüzde işitme sağlığını tehdit eden önemli ve önlenebilir risk faktörlerinden biri de yüksek sesle müzik dinleme alışkanlığıdır. Özellikle ergenler ve genç yetişkinlerde, kişisel dinleme cihazlarının uzun süre ve yüksek ses düzeylerinde kullanımı, iç kulaktaki hassas işitme hücrelerinde hasara yol açabilmekte; bu durum zamanla kalıcı işitme kaybı ve kulak çınlaması gibi sorunlara neden olabilmektedir. Bilimsel çalışmalar, bu yaş gruplarında güvenli olmayan dinleme alışkanlıklarının yaygın olduğunu ve işitme kaybı riskini artırdığını göstermektedir.
Yaşamın her döneminde olduğu gibi çocukluk ve gençlik döneminde de gürültüye maruziyetin azaltılması, kulaklıkla müzik dinlerken ses düzeyinin kontrol edilmesi, dinleme süresinin sınırlandırılması, kulak sağlığını tehdit eden yanlış uygulamalardan kaçınılması ve düzenli işitme kontrollerinin yapılması işitme sağlığının korunmasında temel yaklaşımlar arasında yer almaktadır.
3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Günü vesilesiyle; başta çocuklar ve gençler olmak üzere toplumun tüm kesimlerinde işitme sağlığı konusunda farkındalığın artırılması, güvenli dinleme alışkanlıklarının teşvik edilmesi, tarama programlarına katılımın desteklenmesi ve koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Unutulmamalıdır ki;
işitme kaybının önemli bir kısmı önlenebilir,
erken tanı ve uygun müdahaleyle çocukların gelişim potansiyeli korunabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.
